BEMER a gojenie ran u psów – pole magnetyczne w dermatologii weterynaryjnej

Rana u psa – niezależnie, czy to skutek zabiegu, urazu, czy przewlekłego problemu skórnego – potrzebuje czasu i właściwej pielęgnacji, by zagoić się prawidłowo. Tempo i jakość gojenia zależą od wielu czynników: rodzaju rany, wieku psa, chorób współistniejących oraz codziennej opieki. BEMER Dog wykorzystuje impulsowe pole elektromagnetyczne PEMF, określane też jako magnetoterapia, i może stanowić jedno z uzupełnień pielęgnacji rany u psa. Sprawdź, jak działa, co mówią o nim badania i jak można włączyć go do procesu gojenia.

Jak goi się rana u psa?

Gojenie rany to proces złożony, przebiegający w kilku nakładających się na siebie fazach. Faza zapalna rozpoczyna się natychmiast po urazie – organizm kontroluje krwawienie i usuwa uszkodzone tkanki oraz drobnoustroje. Następnie rozpoczyna się faza proliferacyjna (ziarninowania), w której powstaje nowa tkanka, tworzą się naczynia krwionośne, a rana stopniowo się zamyka. Ostatni etap to faza przebudowy, podczas której tkanka bliznowata dojrzewa i zyskuje większą wytrzymałość – proces ten może trwać tygodnie, a nawet miesiące.

Tempo gojenia zależy między innymi od rodzaju rany, wieku psa, chorób współistniejących, ukrwienia tkanek oraz obecności infekcji. W praktyce weterynaryjnej i dermatologicznej najczęściej spotyka się:

• rany pooperacyjne,
• rany urazowe (skaleczenia, otarcia, rany kąsane),
• rany przewlekłe, trudno gojące się,
• odleżyny u psów mniej mobilnych lub długo leżących.

Nie każda rana goi się bez powikłań. Zwróć uwagę na sygnały, które wymagają kontaktu z lekarzem weterynarii:

• nasilająca się wydzielina, zwłaszcza ropna,
• silne zaczerwienienie lub obrzęk wokół rany,
• nieprzyjemny zapach,
• ból przy dotyku,
• brak widocznej poprawy przez kilka dni,
• gorączka lub pogorszenie samopoczucia psa.

Podstawą prawidłowego gojenia pozostaje właściwa diagnostyka i pielęgnacja rany zgodna z zaleceniami lekarza. Dopiero na tym tle można rozważyć metody uzupełniające, takie jak BEMER Dog.

Jak działa BEMER Dog na gojenie się ran?

BEMER Dog wykorzystuje impulsowe pole elektromagnetyczne PEMF – pole magnetyczne, potocznie nazywane też magnetoterapią. Pies leży na macie B.Base Dog, a sygnał przekazywany jest przez znajdujące się w niej cewki, obejmując całą powierzchnię do leżenia.

Terapia ma wspierać mikrokrążenie oraz procesy fizjologiczne związane z regeneracją tkanek, w tym natlenienie i odżywienie obszaru objętego raną. Sesja jest nieinwazyjna i nie wymaga wykonywania ruchu przez psa, co ma znaczenie zwłaszcza przy świeżej lub bolesnej ranie, gdy aktywność zwierzęcia jest ograniczona.

BEMER Dog nie zastępuje jednak leczenia weterynaryjnego. Nie zastępuje opatrywania rany, ewentualnej antybiotykoterapii ani chirurgicznego opracowania tkanek, jeśli takie jest wskazane. Może być jedynie elementem uzupełniającym pielęgnację rany prowadzoną zgodnie z zaleceniami lekarza.

Czy magnetoterapia może wspierać gojenie ran u psów? Co mówią badania?

Zagadnienie wpływu PEMF na gojenie ran u psów było przedmiotem kilku badań naukowych, choć – jak w przypadku wielu metod uzupełniających – próby badawcze są stosunkowo niewielkie, a wnioski wymagają dalszego potwierdzenia.

W jednym z wcześniejszych badań u 12 suk rasy beagle wytworzono chirurgicznie rany otwarte i szyte, a następnie połowę zwierząt poddano terapii PEMF dwa razy dziennie, począwszy od dnia przed zabiegiem aż do 21. dnia po nim. U psów leczonych PEMF zaobserwowano istotnie lepszą epitelizację ran otwartych w 10. i 15. dniu od zabiegu, a już piątego dnia widoczne były wcześniejsze oznaki obkurczania się rany w porównaniu z grupą kontrolną. Nie odnotowano przy tym istotnych różnic w innych parametrach bezpieczeństwa.

W innym, randomizowanym badaniu z grupą placebo objęto 53 psy po operacji hemilaminektomii (zabiegu neurochirurgicznym wykonywanym m.in. przy dyskopatii). U psów otrzymujących terapię PEMF stwierdzono istotnie lepszą ocenę gojenia rany pooperacyjnej po 6 tygodniach oraz mniejsze zapotrzebowanie na leki przeciwbólowe w pierwszym tygodniu po zabiegu, bez działań niepożądanych w żadnej z grup.

Wyniki tych badań są obiecujące, szczególnie w kontekście ran pooperacyjnych, jednak ze względu na niewielką liczebność grup potrzeba dalszych, większych badań, by jednoznacznie potwierdzić skalę korzyści. BEMER może więc stanowić wartościowe uzupełnienie opieki nad raną, ale nie zastępuje standardowego postępowania leczniczego.

Jak włączyć BEMER do pielęgnacji rany u psa?

BEMER najlepiej traktować jako jeden z elementów szerszego planu pielęgnacji rany, a nie samodzielną metodę leczenia. W zależności od rodzaju i stanu rany plan taki może obejmować:

• opatrywanie rany zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii,
• ochronę rany przed zlizywaniem i drapaniem – np. kołnierz ochronny lub ubranko,
• leczenie farmakologiczne, jeśli zostało przepisane (np. antybiotykoterapia),
• odpowiednią dietę wspierającą procesy regeneracyjne,
• utrzymanie higieny otoczenia rany,
• regularne kontrole postępu gojenia u lekarza weterynarii.

BEMER można włączyć do takiej rutyny bez rezygnowania z pozostałych elementów opieki. Sama sesja na macie nie zastąpi jednak prawidłowego opatrywania rany ani leczenia zaleconego przez specjalistę – jej rola ma charakter wspomagający.

Jak stosować BEMER Dog przy gojeniu się rany?

BEMER Dog jest przeznaczony do stosowania w warunkach domowych, ale może też towarzyszyć rekonwalescencji rozpoczętej w gabinecie lub ośrodku rehabilitacyjnym. Matę najlepiej umieścić w spokojnym miejscu, a psa ułożyć tak, aby nie dochodziło do ucisku ani podrażnienia rany.

System oferuje trzy programy o różnej intensywności. Terapię zaczyna się od programu 1, czyli najniższej intensywności. Po tygodniu, jeśli pies dobrze toleruje sesje, można przejść do programu 2, a następnie – jeśli nadal nie ma niepokojących reakcji – rozważyć program 3. Każda sesja trwa 8 minut, a do regularnego stosowania przewidziano docelowo dwie sesje dziennie.

Podczas każdej sesji warto obserwować zachowanie psa. Nie należy samodzielnie zwiększać intensywności ani liczby sesji, by przyspieszyć proces gojenia – schemat powinien być dopasowany do stanu rany i przebiegu rekonwalescencji.

Jeśli rana jest świeża, bolesna, obrzęknięta lub nadal się sączy, moment rozpoczęcia terapii najlepiej ustalić z lekarzem weterynarii lub fizjoterapeutą prowadzącym psa – to on oceni, czy i kiedy można bezpiecznie włączyć BEMER do planu pielęgnacji.

Jak ocenić postępy gojenia podczas terapii?

Efektów terapii nie warto oceniać po pojedynczej sesji – przy gojeniu rany bardziej miarodajna jest obserwacja zmian na przestrzeni kilku tygodni. Warto zwracać uwagę na:

• wielkość rany i tempo jej zamykania się,
• wygląd tkanki (obecność zdrowej ziarniny),
• ilość i charakter wydzieliny,
• zaczerwienienie lub obrzęk wokół rany,
• reakcję bólową przy dotyku,
• ogólne samopoczucie i aktywność psa.

Dobrze jest dokumentować te obserwacje – na przykład robić zdjęcia rany w podobnych warunkach oświetleniowych – i porównywać je regularnie. Pozwala to zauważyć zarówno postępy, jak i ewentualne niepokojące zmiany.

Jeśli mimo regularnego stosowania terapii stan rany się pogarsza, pojawia się nasilona wydzielina, zaczerwienienie lub gorączka, potrzebna jest pilna konsultacja weterynaryjna. Brak poprawy nie jest powodem do samodzielnego zwiększania intensywności programu – o dalszym postępowaniu powinien zdecydować lekarz.

Kiedy nie stosować BEMER przy ranie u psa?

BEMER Dog nie powinien być stosowany u psa z aktywnym implantem elektronicznym, np. rozrusznikiem serca, ani przy zdiagnozowanej czynnej chorobie nowotworowej – co ma szczególne znaczenie w przypadku ran powstałych po zabiegach onkologicznych.

Szczególnej ostrożności wymagają: ciąża, ból o nieustalonej przyczynie oraz zaostrzona choroba zakaźna, np. przebiegająca z wysoką gorączką. Ostrożność zalecana jest również przy ranie z cechami czynnego zakażenia lub wyraźnie nasilonym stanem zapalnym – w takiej sytuacji moment rozpoczęcia terapii najlepiej ustalić z lekarzem weterynarii, podobnie jak w przypadku każdej świeżej lub powikłanej rany.

Warto pamiętać, że bierne implanty ortopedyczne, takie jak płytki, śruby czy klamry chirurgiczne stosowane do zamknięcia rany, nie są wymieniane jako przeciwwskazanie do stosowania BEMER Dog. Ograniczenie dotyczy wyłącznie aktywnych implantów elektronicznych.

W razie jakichkolwiek wątpliwości co do stanu rany lub zasadności terapii, decyzję najlepiej skonsultować z lekarzem weterynarii.

FAQ

Czy BEMER można stosować na otwartą ranę u psa?

Zastosowanie BEMER Dog przy otwartej ranie najlepiej skonsultować z lekarzem weterynarii lub fizjoterapeutą, który oceni stan rany i moment, w którym terapia może być bezpiecznie włączona. Istotne jest ułożenie psa tak, aby mata nie uciskała i nie drażniła bezpośrednio uszkodzonej tkanki.

Po jakim czasie widać efekty magnetoterapii na proces gojenia rany?

Efektów nie warto oceniać po pojedynczej sesji. W badaniach naukowych różnice w gojeniu ran obserwowano po kilku-kilkunastu dniach regularnego stosowania, a pełniejszy obraz postępów daje obserwacja rany na przestrzeni kilku tygodni.

Czy BEMER zastępuje opatrunek lub leczenie rany zalecone przez weterynarza?

Nie. BEMER Dog może być uzupełnieniem pielęgnacji rany, ale nie zastępuje opatrywania, leczenia farmakologicznego ani innych zaleceń lekarza weterynarii. Terapia powinna być prowadzona równolegle z leczeniem podstawowym, a nie zamiast niego.

Czy magnetoterapia pomaga przy ranach przewlekłych, trudno gojących się?

Dostępne badania dotyczące PEMF u psów koncentrują się głównie na ranach pooperacyjnych, jednak sam mechanizm działania – wsparcie mikrokrążenia i procesów regeneracyjnych – może mieć znaczenie także przy ranach przewlekłych. W takich przypadkach szczególnie ważne jest wcześniejsze ustalenie przyczyny opóźnionego gojenia z lekarzem weterynarii.

Czy szwy lub klamry chirurgiczne są przeciwwskazaniem do stosowania BEMER?

Nie. Bierne implanty i materiały zamykające ranę, takie jak szwy, klamry, płytki czy śruby, nie są wymieniane jako przeciwwskazanie do BEMER Dog. Ograniczenie dotyczy aktywnych implantów elektronicznych, takich jak rozrusznik serca.

Literatura

1. Lux C.N., Wound healing in animals: a review of physiology and clinical evaluation, „Veterinary Dermatology”, 2022, 33(1), s. 91-e27, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34704298/
2. Gaynor J.S., Hagberg S., Gurfein B.T., Veterinary applications of pulsed electromagnetic field therapy, „Research in Veterinary Science”, 2018, 119, s. 1-8, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29775839/
3. Flatscher J., Pavez Loriè E., Mittermayr R., Meznik P., Slezak P., Redl H., Slezak C., Pulsed Electromagnetic Fields (PEMF) – Physiological Response and Its Potential in Trauma Treatment, „International Journal of Molecular Sciences”, 2023, 24(14), art. 11239, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37510998/
4. Scardino M.S., Swaim S.F., Sartin E.A., Steiss J.E., Spano J.S., Hoffman C.E., Coolman S.L., Peppin B.L., Evaluation of treatment with a pulsed electromagnetic field on wound healing, clinicopathologic variables, and central nervous system activity of dogs, „American Journal of Veterinary Research”, 1998, 59(9), s. 1177-1181, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9736399/
5. Alvarez L.X., McCue J., Lam N.K., Askin G., Fox P.R., Effect of Targeted Pulsed Electromagnetic Field Therapy on Canine Postoperative Hemilaminectomy: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Clinical Trial, „Journal of the American Animal Hospital Association”, 2019, 55(2), s. 83-91, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30776260/